فیبروم رحمی چیست ؟
اگر شما یا یکی از عزیزانتان با علائمی مثل خونریزی شدید قاعدگی، درد لگن، احساس فشار در زیر شکم یا مشکل در بارداری روبهرو هستید، احتمال دارد نام «فیبروم رحم» را شنیده باشید. در مطب خانم دکتر مژگان جامعی، رویکرد درمانی فقط تشخیص بیماری نیست؛ هدف این است که با توضیح شفاف، بررسی دقیق شرایط فردی و انتخاب مناسبترین روش درمان، بیمار با آرامش و آگاهی تصمیم بگیرد.دکتر مژگان جامعی جراح و متخصص زنان و زایمان، فارغالتحصیل دانشگاه شهید بهشتی و دارای دورههای تکمیلی هیستروسکوپی، لاپاروسکوپی و جراحیهای کمتهاجمی زنان هستند. بسیاری از بیماران نگران این هستند که آیا هر فیبرومی نیاز به جراحی دارد یا نه، آیا میتوان آن را کوچک کرد، آیا بعد از یائسگی هم خطرناک است و آیا روی باروری تأثیر میگذارد. پاسخ این سؤالها به اندازه، محل، تعداد فیبروم و علائم شما بستگی دارد؛ بنابراین ارزیابی تخصصی اهمیت زیادی دارد.در این صفحه، به زبان ساده و علمی توضیح میدهیم فیبروم رحم چیست، فیبروم از چی بوجود میاد، چه علائمی دارد، چه زمانی باید نگران شد و چه روشهای درمانی از پیگیری و دارو تا جراحی و تکنیکهای کمتهاجمیوجود دارد. اگر علائم شما کیفیت زندگیتان را مختل کرده، توصیه میکنیم معاینه و سونوگرافی تخصصی را به تعویق نیندازید.
فیبروم رحم
فیبروم رحم یا «میوم رحمی» تودهای خوشخیم است که از عضله دیواره رحم منشأ میگیرد. این توده سرطانی نیست و در بسیاری از زنان بدون علامت باقی میماند. اندازه فیبروم میتواند از چند میلیمتر تا چندین سانتیمتر متغیر باشد و ممکن است یک عدد یا متعدد باشد.محل قرارگیری فیبروم اهمیت زیادی دارد. فیبرومها میتوانند داخل دیواره رحم، به سمت حفره رحم یا به سمت خارج رحم رشد کنند. به همین دلیل علائم و تأثیر آنها بر خونریزی، درد و باروری در افراد مختلف متفاوت است.
فیبروم از چی بوجود میاد؟
علت دقیق هنوز کاملاً مشخص نیست، اما نقش هورمونهای زنانه (استروژن و پروژسترون)، زمینه ژنتیکی و برخی عوامل رشد سلولی مطرح است. فیبروم معمولاً در سنین باروری شایعتر است و پس از یائسگی اغلب رشد آن کند یا متوقف میشود.علائم فیبروم رحم بسیاری از بیماران هیچ علامتی ندارند، اما شایعترین نشانهها عبارتاند از:خونریزی شدید یا طولانی قاعدگی کمخونی ناشی از خونریزی درد یا فشار لگنی تکرر ادرار یا احساس فشار روی مثانه یبوست در برخی موارددرد هنگام نزدیکی مشکل در بارداری یا سقط مکرر.
اگر خونریزی شدید یا درد لگنی دارید، همین امروز برای بررسی فیبروم اقدام کنید
فیبروم داخل دیواره رحم (Intramural Fibroid)
این نوع، شایعترین نوع فیبروم رحم است و در ضخامت عضلات دیواره رحم رشد میکند. با بزرگ شدن فیبروم، رحم ممکن است بزرگتر از حالت طبیعی شود.
علائم احتمالی:
خونریزی شدید و طولانی در دوران قاعدگی
درد یا فشار لگنی
احساس سنگینی در زیر شکم
کمخونی ناشی از خونریزی زیاد
درد در ناحیه کمر
فیبرومهای داخل دیوارهای در صورت بزرگ شدن میتوانند بر باروری و احتمال بارداری نیز تأثیر بگذارند.
فیبروم زیر مخاطی (Submucosal Fibroid)
این فیبروم در زیر لایه داخلی رحم (آندومتر) ایجاد میشود و به سمت داخل حفره رحم رشد میکند. اگرچه شیوع آن نسبت به سایر انواع کمتر است، اما معمولاً بیشترین علائم را ایجاد میکند.
علائم احتمالی:
خونریزیهای بسیار شدید قاعدگی
لکهبینی بین دورههای قاعدگی
کمخونی شدید
ناباروری یا کاهش شانس بارداری
سقط مکرر در برخی موارد
به دلیل قرارگیری این فیبروم در حفره رحم، حتی فیبرومهای کوچک نیز میتوانند مشکلات قابل توجهی ایجاد کنند.
فیبروم زیر سروزی (Subserosal Fibroid)
این نوع فیبروم در سطح خارجی رحم قرار میگیرد و به سمت بیرون رحم رشد میکند. معمولاً تأثیر کمتری بر خونریزی قاعدگی دارد اما ممکن است به اندامهای اطراف فشار وارد کند.
علائم احتمالی:
احساس فشار در لگن
تکرر ادرار در اثر فشار به مثانه
یبوست در اثر فشار به روده
درد یا ناراحتی در ناحیه کمر
احساس پری و سنگینی شکم
در مواردی که اندازه فیبروم بزرگ شود، ممکن است ظاهر شکم نیز تغییر کند.
فیبروم پایهدار (Pedunculated Fibroid)
گاهی فیبروم از طریق یک ساقه باریک به رحم متصل میشود که به آن فیبروم پایهدار گفته میشود. این نوع میتواند در داخل یا خارج رحم ایجاد شود.
علائم احتمالی:
درد ناگهانی و شدید در صورت پیچ خوردن ساقه
احساس فشار لگنی
ناراحتی هنگام فعالیتهای روزمره
پیچخوردگی ساقه فیبروم یک وضعیت دردناک است و نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.
فیبروم گردنی (Cervical Fibroid)
این نوع در ناحیه دهانه رحم رشد میکند و نسبت به سایر انواع کمتر دیده میشود.
علائم احتمالی:
- درد هنگام رابطه جنسی
- خونریزی غیرطبیعی
- مشکل در دفع ادرار
- احساس فشار در لگن
به دلیل محل قرارگیری خاص، تشخیص و درمان این نوع نیاز به بررسی دقیق توسط متخصص زنان دارد.
درمان فیبروم
درمان فیبروم رحم انتخاب درمان به سن، علائم، اندازه و محل فیبروم، تمایل به بارداری و شدت خونریزی بستگی دارد.
۱) پیگیری و کنترل دورهای اگر فیبروم کوچک و بدون علامت باشد، گاهی فقط سونوگرافیهای دورهای کافی است.
۲) درمان دارویی برای کنترل خونریزی و درد ممکن است از داروهای هورمونی، پروژستینها، IUD هورمونی یا داروهای کاهنده موقت هورمون استفاده شود. این روشها همیشه باعث حذف کامل فیبروم نمیشوند، اما میتوانند علائم را کاهش دهند.
۳) روشهای کمتهاجمی و جراحی هیستروسکوپی برای برخی فیبرومهای داخل حفره رحملاپاروسکوپی برای برخی فیبرومهای مناسب از نظر اندازه و محل میومکتومی (برداشتن فیبروم با حفظ رحم) در زنانی که حفظ باروری یا رحم برایشان مهم است هیسترکتومی (برداشتن رحم) در موارد انتخابشده، بهویژه علائم شدید، فیبرومهای متعدد یا عدم تمایل به بارداری آینده
راه کوچک شدن فیبروم چیست؟
هیچ روش خانگی اثباتشدهای که بهطور قطعی فیبروم را از بین ببرد وجود ندارد. کنترل وزن، فعالیت بدنی و تغذیه سالم ممکن است به سلامت عمومی کمک کند، اما تصمیم درمانی باید بر اساس معاینه و تصویربرداری باشد. برخی داروها میتوانند بهصورت موقت اندازه فیبروم را کاهش دهند یا علائم را کنترل کنند.
دفع فیبروم در پریودی واقعیت یا سوءبرداشت؟گاهی بیماران پس از خونریزی شدید تصور میکنند «فیبروم دفع شده است». در عمل، دفع کامل فیبروم از راه قاعدگی معمول نیست. برخی ضایعات داخل حفره رحم ممکن است بهصورت قطعهای دفع شوند، اما تشخیص آن بدون معاینه و سونوگرافی امکانپذیر نیست.علائم ترکیدن فیبروم رحم«ترکیدن» فیبروم اصطلاح دقیقی نیست، اما دژنراسیون فیبروم یا خونریزی داخل آن میتواند باعث درد ناگهانی، حساسیت شدید لگن، تب خفیف یا تشدید علائم شود. درد شدید ناگهانی، تب، سرگیجه یا خونریزی غیرعادی نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
آیا فیبروم رحم سرطانی میشود؟
خبر خوب این است که فیبروم رحم یک توده خوشخیم است و در اکثر موارد هرگز به سرطان تبدیل نمیشود. سرطانهای عضلانی رحم بیماری متفاوتی هستند و ارتباط مستقیمی با فیبرومهای معمولی ندارند.البته رشد سریع توده، بهویژه پس از یائسگی، باید توسط متخصص زنان بررسی شود که میتوانیدبه مطب خانم دکتر مژگان جامعی مراجعه کنید.
فیبروم رحم و بارداری
وجود فیبروم همیشه به معنی ناباروری نیست. بسیاری از خانمهای مبتلا به فیبروم بارداری طبیعی و موفقی را تجربه میکنند. با این حال برخی انواع فیبروم، بهویژه فیبرومهای زیرمخاطی، میتوانند شانس بارداری را کاهش دهند یا خطر سقط جنین را افزایش دهند.در دوران بارداری نیز برخی فیبرومها ممکن است تحت تأثیر تغییرات هورمونی بزرگتر شوند و نیاز به مراقبت بیشتری داشته باشند.
تفاوت کیست تخمدان و فیبروم رحم چیست؟
فیبروم رحم
- از عضلات رحم ایجاد میشود
- معمولاً توده جامد است
- بیشتر باعث خونریزی شدید میشود
- درمان بر اساس اندازه و علائم تعیین میشود
کیست تخمدان
- از تخمدان ایجاد میشود
- معمولاً حاوی مایع است
- بیشتر باعث درد یا اختلال تخمکگذاری میشود
- درمان به نوع کیست بستگی دارد
علائم فیبروم دارید؟
برای تشخیص دقیق و انتخاب بهترین روش درمان با دکتر مژگان جامعی تماس بگیرید.